Dit artikel hoort bij: Staat van de Ether 2015

Kwaliteit van het FM-radiolandschap

RadioControlekamer

Wie denkt dat het einde van de FM-omroepband nabij is nu DAB+ landelijk en regionaal is uitgerold, zou zich wel eens kunnen vergissen. Nog steeds namelijk, zijn vergunninghouders op zoek naar meer ruimte in de FM.

Dat blijkt uit het aantal aanvragen in de vorm van netverbeteringsvoorstellen. Daarnaast blijft er veel behoefte aan frequentieruimte voor evenementenzenders.

Beide hebben veel impact op de frequentieplanning in de toch al zeer drukke FM-omroepband. Agentschap Telecom plant zodanig dat verstoringen  niet voor kunnen komen. Het uitgangspunt daarbij is dat iedereen zich aan de vergunningsvoorwaarden houdt. Ook zijn er ook internationaal afspraken gemaakt over de planning met de buurlanden.

Agentschap Telecom controleert of de vergunninghouders de juiste technische parameters hanteren. Verder bewaakt het agentschap de kwaliteit van het FM landschap, zodat er geen verstoringen ontstaan in de naast gelegen luchtvaartband en de luisteraar zijn favoriete radiostation storingsvrij kan ontvangen.

Storingsmeldingen

Storingsmeldingen Aantallen
20112012201320142015
14453879072
23235888277
33931856880
42426798279
55126777052
62252648483
729261267571
82741766349
93539896165
1038421057567
112736937397
123734916972
Brontabel als csv (248 bytes)

De meeste vergunninghouders hebben geen technisch personeel om het naleven van de vergunningvoorwaarden goed te beoordelen en een second opinion kost geld. Zenderoperators krijgen vaak alle vrijheid om het voor hen te verzorgen. Om ruimte en kosten te besparen, combineren operators vaak verschillende zenders op één antennesysteem.  Dat is vanuit efficiencyoverweging begrijpelijk. En soms kan het ook niet anders  i.v.m. de beperkte ruimte op een mast. Toch moeten de vergunningsvoorwaarden altijd leidend blijven bij de keuze die zenderoperators maken.  Immers de vergunninghouders zijn eindverantwoordelijk voor het nakomen van hun vergunningvoorwaarden.

Vanuit het Landelijk Meetnet Telecom signaleert Agentschap Telecom ‘calculerend gedrag’ in delen van de markt. Voordat inspecties plaatsvinden wordt dikwijls het uitgangsvermogen van een FM omroepzender naar beneden gedraaid, om het na afloop weer omhoog te brengen. Ook in 2015 is dit gedrag tijdens de uitgevoerde inspecties meerdere keren waargenomen.  De zenderoperator werkt mee aan dit gedrag, al dan niet in opdracht van de vergunninghouder.     

Het verhogen van het vermogen maakt dat men meer potentiële luisteraars bereikt. Dit kan omroepen meer advertentie-inkomsten opleveren. Maar dergelijke praktijken hebben tegelijkertijd een grote weerslag op de planning in de FM-omroepband. Hierdoor lopen de feitelijke situatie en de administratieve situatie uitelkaar. Dit maakt dat toch verstoringen op geplande frequenties kunnen ontstaan. En erger nog: onnodige verstoringen van het luchtvaartverkeer. Daarnaast geldt dat de omvang van het aantal potentiële luisteraars de waarde van de vergunning bepaalt. Een vergunninghouder die meer “ruimte” krijgt van zijn zenderoperator heeft hierdoor een financieel voordeel. Dat gaat ten koste van vergunninghouders die zich wel houden aan de voorwaarden.

In 2015 hebben reguliere inspecties plaatsgevonden en zijn er inspecties geweest naar aanleiding van klachten en handhavingsverzoeken. Daarnaast was er veel contact met de diverse vergunninghouders en hun operators. 

De combinatie van monitoring op afstand en waarnemingen ter plaatse maakt dat het agentschap een goed beeld heeft van de actuele situatie in het radiolandschap.

Recente uitspraken van de CBb en de naderende veilingen/verlengingen van categorieën omroepen maken dat het mediadossier de nodige dynamiek kent. Voorop staat dat de kwaliteit van het radiolandschap geborgd dan wel op onderdelen hersteld moet worden om de maatschappelijke en economische belangen van dit medium duurzaam te behartigen.